أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
454
قانون ( فارسى )
گفتار چهارم قرحه و ورمهاى اندامان اطراف سينه كه قلب از آنها مستثنى است . فصل اول احساس درد در اطراف سينه و پهلو بهطور عموم گاهى اتفاق افتد كه حجابهاى درونى ، پردههاى نازك پوشش اندامهاى درونى ، ماهيچههاى سينه ، ماهيچههاى اطراف سينه ، دندهها ، به ورمهاى خونى بسيار آزارمند مبتلا مىشوند ، كه اين ورمهاى خونى را به نامهاى شوصه ، برسام ، ذات الجنب ، نامگذارى كردهاند . گاهى ممكن است همان درد ورم خونى احساس شود ، و فكر كنند كه از اثر ورم است در حالى كه ورمى نيست و درد و آزار از اثر بادهاى غليظ شده و انبوه است . ذات الجنب : ذات الجنب ورمى است گرم كه در يكى از اندامهاى زير پيدا مىشود : 1 - در اطراف سينه و آنچه در اطراف سينه است كه عبارت است از : الف - ماهيچههاى آستر سينه . ب - حجاب آستر سينه . ج - حجاب حاجز . كه اين ورم را ذات الجنب خالص گويند و از هر حالت ديگرى سختتر و دشوارتر است . د - ماهيچههاى رويهء خارجى . ه - حجاب خارجى با مشاركت پوست يا بدون مشاركت پوست . اگر ورم گرم در خود حجاب حاجز باشد ، از همه حالات ورم كردن اندامان نامبردهء ديگر خطرناكتر است و علاجش دشوارتر . مادهء اين ورم اكثرا مرارى يا خون پليد است ، زيرا اندامان صفاقى به جز مادهء لطيف مرارى را در خود راه نمىدهند و بعد از مادهء مرارى خون خالص و بىآلايش در آنها مىتواند نفوذ كند و بس . ازاينرو اكثرا در شدت بيمارى به تب نوبه مبتلا مىشوند . كسانى كه آروغ ترش دارند ، كمتر به ذات الجنب مبتلا مىشوند ؛ زيرا چنين كسانى بلغمى